Łodzie wędkarskie

To jeden z ważniejszych punktów wyprawy, od nich zależy przede wszystkim nasze bezpieczeństwo.
Najogólniej rzecz biorąc łodzie które znajdują się w ofercie norweskich ośrodków wędkarskich możemy podzielić na cztery kategorie, podział oczywiście jest czysto umowny.

Łodzie małe
O długości ok. 5 metrów, wyposażone najczęściej w silniki benzynowe o mocy od 10 – 50 KM.  Będą to np. najmniejszy model oferowany przez firmę Kvaernø,

Kvaerno 515 Kvaerno 515

Kvaernø Model 515, w przypadku tego modelu trzeba podkreślić że jak na jego rozmiary ma wysokie burty,

łodzie firmy Øien,

Øien model 530 F,

Oien 530F

czy też łodzie firmy Hansvik,

Hansvik model 500 Fisker,                                                              Hansvik 500 Fisker

i większy model tej firmy, Hansvik model 550 Proff

Hansvik model 550 Proff
oraz inne, jeszcze mniejsze modele wymienionych producentów jak i łodzie innych producentów, zbliżone wymiarami do przedstawionych. Łodzie te mają stosunkowo niskie burty, umożliwiając nam bezpieczne wędkowanie przy stabilnych warunkach pogodowych. Maksymalna liczba osób na łodziach tego typu to 3 osoby.

Łodzie średnie
Łodzie o długości ok. 6 metrów, wyposażone najczęściej w silniki benzynowe o mocy od 50 – 110 KM, przykładem mogą tu być chyba najbardziej popularne na fjordach łodzie firmy Kvaernø, i najczęściej przez nas spotykany w ofertach model 585,

Kvaernø Model 585

Kvaernø Model 585  
oraz większy model tych łodzi 615,

Kvaernø Model 615,

Kvaernø Model 585

czy model 660, który spotkać można w dwóch wersjach, open lub kabinowej,

łodzie firmy Kassbøll,

Kassbøll Model 605,

Kassbøll Model 605
lub większy model tej firmy – model 660,

Kassbøll Model 660,

Kassbøll Model 660

czy największy model firmy Øien,

Øien model 620 F

Øien model 620 F

Dla zachowania komfortu pływania, maksymalna liczba osób na łodziach podczas wędkowania powinna wynosić maksymalnie 4 osoby, gdy chcemy mieć jednak pełen komfort powinny to być 3 osoby.  


Łodzie duże
Są to najczęściej kabinowe jednostki o długości 7 -9 metrów, wyposażone w silniki benzynowe lub diesla, często o znacznej mocy. Przykładem mogą tu być największe łodzie produkowane przez Kvaernø, Kvaernø Model 720 Cabin,
 Kvaernø Model 720 Cabin
łodzie firmy Kassbøll,

Kassbøll Model 725

Kassbøll Model 725

łodzie Arvor, Arvor 215 AS,

Arvor 215 AS

Arvor 230 AS, czy też łodzie firmy Dolmøy,

Dolmøy 230 Combi,

Dolmøy 230 Combi 
które znajdują się na wyposażeniu niejednego norweskiego ośrodka wędkarskiego. Doskonałe sprawdzają się także na otwartym morzu i stanowią najczęściej ofertę ośrodków położonych na północy Norwegii lub tych znajdujących się na wyspach albo w bezpośrednim sąsiedztwie otwartego morza. Na tego typu jednostkach możemy swobodnie wędkować w cztery osoby, na niektórych z nich maksymalnie w 5 osób.

Łodzie ekonomiczneNa wyposażeniu ośrodków wędkarskich znajdują się także czasami jednostki starszego typu,  znacznie mniej dynamiczne od przedstawionych, ale za to bardzo ekonomiczne. Są to najczęściej jednostki przypominające łodzie rybackie, wyposażone w silniki diesla o niewielkiej mocy.

 

Kutry Kutry
Jeśli znajdują się na wyposażeniu danego ośrodka wędkarskiego, najczęściej uzupełniają jego ofertę, chociaż należy przyznać że jest niewielka liczba ośrodków, które nie mając w swojej ofercie łodzi wędkarskich, oferując wyłącznie rejsy na których będziemy pływali z szyprem. Ceny uzgadnia się indywidualnie, zależą głównie od czasu rejsu i liczby osób na pokładzie.


PloterWyposażenie
Zdecydowana większość łodzi wyposażona jest w morskie urządzenia nawigacyjne i echosondy w jednym, są to najczęściej urządzenia firm Garmin i Lowrance, czy Humminbird


umożliwiające nam sprawne nawigowanie, oraz lokalizowanie ryb.
Do dyspozycji będziemy mieli także podstawowe środki ratunkowe, w które muszą być wyposażone wszystkie łodzie.

Część z przedstawionych łodzi wyposażona jest w owiewki, są one szczególnie ważne w przypadku pokonywania większych odległości, szczególnie jeśli będziemy wędkowali w chłodniejszych porach roku.

Koszty wynajmu
Koszty wynajęcia łodzi zależne są od jej rodzaju, wybierając mniejszą, często możemy sporo zaoszczędzić, nie mówiąc już o oszczędnościach związanych ze zużyciem paliwa.   
Różnica w cenie wynajmu łodzi na okres jednego tygodnia może być duża. Dla przykładu, różnica w cenie wynajmu łodzi typu Kvaernø Model 585 o mocy 50 KM i jakiejkolwiek innej z kategorii małych, wyposażonych w silnik o mocy do 25 kM, może dochodzić nawet do 2500 NOK.  Cena wynajęcia Kvaernø kształtuje się na poziomie 4500 – 5000 NOK.
Koszty wynajęcia łodzi dużych kształtują się na poziomie 8 000 - 10 000 NOK, a łodzi rybackich w zależności od rodzaju i ich stanu, bywa z tym różnie.
          
Ryzyko związane z niekorzystnymi warunkami pogodowymi, które uniemożliwią nam pływanie, opłaconą z góry za cały pobyt łodzią, znajdują się najczęściej po naszej stronie. Można już jednak spotkać się z pierwszymi ofertami nielicznych ośrodków wędkarskich, które uwzględniają związane z tym ryzyko. Najogólniej rzecz biorąc gwarantują nam zwrot kosztów wynajęcia łodzi za każdy dzień postoju, który wymuszony był złą pogodą. Oferty takie zawierające w sobie ryzyko związane z pogodą są droższe, ale to ile ostatecznie zapłacimy za cały okres wynajmu łodzi, zależne będzie wyłącznie od pogody w okresie naszego pobytu.  Przy podejmowaniu decyzji o wyborze takiej oferty warto ocenić rodzaj dostępnych w ośrodku łodzi, ocenić charakterystykę łowiska, a przede wszystkich statystykę pogody w danym okresie. Może okazać się korzystna, a ryzyko związane z pogodą będzie niewielkie, albo odwrotnie.  
Często w cenę wynajmu łodzi wliczone są koszty związane z jej ubezpieczeniem, oprócz tego często będziemy musieli zapłacić kaucję, zwrotną pod warunkiem że łódź zostanie przez nas oddana  w należytym stanie. Kaucje za łodzie kształtują się najczęściej na poziomie od 500 – 2000 NOK.    
Zużycie paliwa
Łodzie małe, wyposażone w silniki benzynowe o mocy od 10 do 20 KM, przy całodziennym pływaniu  nie powinny spalić więcej niż 5 - 8 litrów dziennie,  wyposażone w  mocniejsze, do 40 KM mogą spalić więcej o ok. 2 – 3 litry.

Łodzie  średnie, w przypadku łodzi wyposażonych w silniki benzynowe o mocy 50 – 60 KM, średnie spalanie przy całodziennym pływaniu powinno wynieść nie więcej niż 15 litrów dziennie w okresie całego naszego pobytu. Te wyposażone w silniki o mocy większej, czasami nawet o mocy przekraczającej 100 KM będą paliły od 20 -35 litrów.

Łodzie duże, w przypadku tych jednostek określenie średniego spalania jest dosyć trudne, powodem jest zbyt duża rozbieżność w masie łodzi poszczególnych producentów i  silników w które są wyposażone. Jednak ogólnie rzecz biorąc, przy całodziennym pływaniu powinniśmy spodziewać się spalania na poziomie  kilkudziesięciu litrów. Dla przykładu pływając przez cały dzień Arvorem 250, z silnikiem diesla o mocy 230 KM spaliliśmy blisko ok. 70 litrów.

Zużycie paliwa w wymienionych łodziach zależy od wielu czynników, w tym warunków panujących na morzu, jego stanu, wiatru i prądów. Jednak zdecydowanie najważniejszym jej czynnik ludzki i mogą się znacznie od siebie różnić.
Przykładem niech będzie test który przeprowadziliśmy na jednej z wypraw. Dwie łodzie o identycznych parametrach - Kvaernø 585 50 HP, praktycznie te same odległości pokonywane każdego dnia, po trzy osoby na pokładzie, i dwaj różni szyprowie !. Wynik testu - średnie dzienne spalanie paliwa na jednej łodzi wyniosło 11 litrów a na drugiej 18 litrów. Różnica wynikała ze stylu pływania łodzią, na jednej rzadko dochodziło do przekraczania 4000 - 4500 obrotów silnika na minutę, co pozwoliło tym samym na pływanie w ekonomicznym ślizgu z prędkością do 23 km/h,  na drugiej z kolei odwrotnie, obroty silnika rzadko schodziły poniżej 5000 - 5500 obrotów, wchodząc często na wartości maksymalne, które umożliwiały pływanie z prędkością ok.  40 km/h. Dwa różne style pływania i ok. 60 % różnicy w zużyciu paliwa !.  



Bezpieczeństwo
Przed dokonaniem wyboru łodzi powinniśmy uwzględnić kilka istotnych czynników, liczbę wędkarzy w ekipie, zapoznać się z charakterystyką łowiska na którym przyjdzie nam wędkować, np. czy nasze łowisko znajduje się wewnątrz osłoniętego fjordu, czy też nie, jakie odległości będziemy nią pokonywali, czy zamierzamy wędkować na otwartym morzu itp..
Za przykład niech posłuży pewne zdarzenie które miało miejsce na jednej z wypraw. Dwie ekipy postanowiły nieco zaoszczędzić na kosztach wynajmując łodzie z kategorii mniejszych, Øien model 530 F z silnikiem o mocy 40 KM.  Inna wynajęła łódź Kvaernø Model 585 z silnikiem o mocy 50 KM.
Różnica w kosztach wynajęcia łodzi w całym okresie pobytu wyniosła w przeliczeniu ok. 700 zł, zgodnie z założeniami dodatkowo miały jeszcze dojść oszczędności w spalaniu paliwa (mniejsza łódź, niższa waga). Efekt końcowy był taki, że z powodu złych warunków pogodowych (stan morza i wiatr), przez pełne dwa dni załogi łodzi Øien mogli je jedynie oglądać z pomostu, zacumowane na przystani, gdy załoga Kvaernø pływała przez cały okres pobytu bez większych problemów.   

Pamiętajmy żeby dokonując wyboru łodzi pierwszym i najważniejszym warunkiem dla nas było nasze bezpieczeństwo, na którym nie warto oszczędzać.
Warunki pogodowe na fjordach potrafią zmieniać się gwałtownie. Na jednej z wypraw, w kwietniu wypływając w słoneczną i bezwietrzną pogodę, po godzinie wracaliśmy w śnieżycy praktycznie po omacku, przy bardzo wysokiej fali.

W trakcie pływania po fjordach, poza oczywistym przestrzeganiem przepisów żeglugowych, w tym np. nie wytwarzania fali w portach (ograniczenie prędkości), dopilnowania aby na łodzi znalazły się środki ratunkowe, stosowania zasad pierwszeństwa w ruchu wodnym itp., należy zadbać także o inne bardzo ważne sprawy przed wypłynięciem. Oto ich krótka lista.

•    nie zapomnijmy zabrać ze sobą telefonów z zapisanym numerem do gospodarza ośrodka,
•    zapiszmy sobie na wszelki wypadek także numery alarmowe w Norwegii, 110 - straż pożarna, 911 - policja (tylko z telefonów komórkowych), 113 - pogotowie ratunkowe, 120 - pogotowie morskie,
•    sprawdźmy czy na łodzi są środki ratunkowe,
•    tankujmy łódź do pełna przed każdym wypłynięciem, powinniśmy także zadbać aby na łodzi była też rezerwa,
•    przed pierwszym wypłynięciem zapiszmy w GPS na łodzi naszą pozycję, jak stracimy orientację zawsze trafimy na do domu,     
•    o ile to możliwe pływajmy w kombinezonach wypornościowych, oprócz pływalności którą gwarantują uchronią nas także przed hipotermią,
•    przed każdym wypłynięciem sprawdzajmy pogodę,
•    o ile to możliwe pływajmy parami, pod dwie łodzie,
•    nigdy nie łówmy wszyscy z jednej burty,
•    podczas pływania uwzględniajmy przypływy i odpływy, różnica pomiędzy kulminacją przypływu i odpływu w zależności od miejsc w którym pływamy może sięgać nawet  2,5 m.,
•    nie zwlekajmy z powrotem do bazy jeśli pogoda się załamuje,
•    gdy wracamy przy dużej fali starajmy się w miarę możliwości płynąć pod nią, czasami lepiej będzie nawet płynąć szybciej, przeskakując po nich,

Uprawnienia
W Polsce aby móc prowadzić wymienione w dziale łodzie konieczne jest posiadanie patentu sternika motorowodnego lub starszego sternika motorowodnego (łodzie o większej mocy). W Norwegii do niedawna pływanie po fjordach łodziami wędkarskimi nie było w żaden sposób ograniczone, łodziami mógł pływać praktycznie każdy. W ostatnim czasie w Norwegii nastąpiły pewne ograniczenia, w myśl których wszystkie osoby które urodziły się w lub po 1 stycznia 1980 r. do prowadzenia łodzi o długości przekraczającej 8 metrów lub tych wyposażonych w silnik o mocy większej niż 25 KM muszą posiadać uprawnienia. W naszym przypadku patent sternika motorowodnego lub starszego sternika motorowodnego jest w Norwegii respektowany. Zmiany te podyktowane zostały najprawdopodobniej liczbą wypadków na fjordach, których najczęstszą przyczyną był brak doświadczenia,  lekceważenie warunków pogodowych, czy też alkohol. Zdobycie w Polsce patentu sternika motorowodnego nie jest trudne, wymaga odbycia kursu i zdania egzaminu.     

Organizacja